Từ: utterance là gì trong tiếng việt? utterance nghĩa là gì trong tiếng việt

• Dẫn nhập • Nghĩa của ‘nghĩa’ • Siêu ngôn từ của ngữ nghĩa học tập • Ngữ nghĩa học với nghĩa học tập phi ngữ điệu • Ngôn ngữ, tiếng nói và vạc ngôn; ‘Langue’ cùng ‘Parol’; ‘Ngữ năng’ với ‘Ngữ thi’ • Từ: dạng thức cùng nghĩa • Câu với phát ngôn; ngôn bản, hội thoại và diễn ngôn • Lí thuyết về nghĩa và những kiểu nghĩa

1.6. Câu cùng phát ngôn; ngôn bản, hội thoại và diễn ngôn

Ta sẽ giả định (và sẽ liên tục giả định) rằng toàn bộ ngôn ngữ tự nhiên đều phải sở hữu từ, cái đơn vị chức năng có cả bề ngoài lẫn chân thành và ý nghĩa (1.5). Hiện nay ta hãy làm tách biệt thêm hai trả định mang tính thao tác, rằng: (i) toàn bộ ngôn ngữ từ nhiên đều phải sở hữu câu, vốn cũng có thể có cả vẻ ngoài và nghĩa như vậy; với (ii) nghĩa của câu được xác định, không nhiều nhất là 1 trong phần, bởi nghĩa của các từ trong câu. Không có giả định nào ở chỗ này gây tranh cãi. Tuy nhiên, chúng rất cần được xem xét kĩ hơn trong số phần sau. Những kiểm soát và điều chỉnh hoặc bổ sung về sau sẽ không ảnh hưởng lắm mang lại bất kì luận điểm chung làm sao được nêu trong những chương đầu tiên.

Bạn đang xem: Từ: utterance là gì trong tiếng việt? utterance nghĩa là gì trong tiếng việt

Nghĩa của câu được xác minh không phải chỉ bởi nghĩa của những từ trong câu hơn nữa bởi cấu trúc ngữ pháp của câu. Điều này là rõ ràng: hai câu có thể được cấu tạo bởi đúng cùng một số trong những từ (với cùng một cách giải thuyết nghĩa cho mỗi từ) mà lại lại khác hoàn toàn nhau về nghĩa. Ví dụ, nhì câu (22) và (23) dưới đây chứa cùng các từ (với cùng dạng thức) cơ mà lại khác biệt về mặt ngữ pháp. Một câu là câu trần thuật còn câu kia là câu nghi ngại tương ứng, với sự khác biệt về ngữ pháp giữa chúng là khớp cùng với sự biệt lập tương ứng về nghĩa:

(22) ‘It was raining yesterday’(Hôm qua mưa)

(23) ‘Was it raining yesterday?’(Hôm qua mưa à?)

Các câu (24) cùng (25) cũng vậy. Mặc dù nhiên, vào trường hòa hợp này, cả hai các là câu è thuật và bọn chúng không quan hệ tình dục với nhau cùng với tư bí quyết là các thành viên tương xứng của hai loại câu khớp cùng với nhau cùng được khẳng định về ngữ pháp:

(24) ‘John admires Mary’(John thương yêu Mary)

(25) ‘Mary admires John’(Mary thương mến John)

Lưu ý rằng tôi sử dụng dấu trích solo cho câu (ngay cả khi chúng được khắc số và sắp tới chữ nổi bật), cũng tương tự đã dùng đối với từ và những biểu thức bao gồm dạng thức cùng nghĩa khác. Điều này phù hợp với quy ước trình bày đã được nêu ra vào mục trước, vốn đang được tuân hành suốt cuốn sách này. Trong Phần 1 với Phần 2, ta sẽ không suy xét vấn đề liệu câu liệu có phải là biểu thức ngôn ngữ theo chiếc nghĩa đã có được dùng đối với từ và ngữ đoạn không.

Để dễ dàng và đơn giản cho câu hỏi trình bày, tôi đã coi sự khác nhau giữa nghĩa của từ (word-meaning) (hoặc đúng mực hơn, nghĩa trường đoản cú vựng (lexical meaning)) cùng nghĩa của câu (sentence-meaning) là trong những nguyên tắc bao gồm để tổ chức triển khai cuốn sách này, dành Phần 2 đến nghĩa của từ với Phần 3 mang lại nghĩa của câu. Mặc dù nhiên, phải nhấn mạnh một điều rằng cách tổ chức triển khai này không thể có một hàm ý nào về tính ưu tiên của nghĩa tự vựng đối với nghĩa của câu, xét theo khía cạnh lô-gic và cách thức luận. Không cần thiết phải nêu vấn đề về tính chất ưu tiên của các loại nghĩa làm sao so với loại nghĩa nào cho đến khi ta xây dựng xong khung lí thuyết với thuật ngữ. Cùng khi ta tiến hành được điều đó, ta đã thấy rằng, hệt như những thắc mắc có vẻ dễ dàng và đơn giản như vậy, sự việc này không tồn tại chỗ mang lại câu vấn đáp dễ dàng, đối chọi giản.

Sự sáng tỏ giữa nghĩa của câu cùng nghĩa của phát ngôn (utterance-meaning) đến ta một nguyên tắc tổ chức triển khai khác. Sự phân biệt này không thể được trả định bình thản theo mẫu cách rất có thể làm so với nghĩa của từ cùng nghĩa của câu. Chưa hẳn chỉ là chuyện nó phần như thế nào xa lạ đối với những ai chưa hẳn là nhà chuyên môn. Đây còn là vụ việc gây không ít tranh luận giữa những nhà chăm môn. đa số các chi tiết của vấn đề có thể được gác lại dồn phần 4. Mặc dù nhiên, ở đây cần được nêu một vài ba điểm khái quát.

Trong tiếng Anh thường xuyên ngày, từ bỏ ‘utterance’ (phát ngôn) thường được dùng để chỉ ngôn ngữ nói (cũng như những từ ‘diễn ngôn’ cùng ‘hội thoại’). Trái lại, tự ‘text’ (ngôn bản) lại hay được dùng làm chỉ ngữ điệu viết. Nhìn trong suốt cuốn sách này, cả nhị từ ‘phát ngôn’ với ‘văn bản’ sẽ được dùng một biện pháp trung tính, tức ko thiên vị về ngôn ngữ nói hay ngữ điệu viết.

Tại thời gian này, có thể mở rộng siêu ngôn từ của bọn chúng ta bằng phương pháp đưa ra một trong những thuật ngữ đặc biệt, trung tính về mặt phương tiện (medium-neutral). Một trong những thuật ngữ như vậy sẽ được nêu ra trong số chương tiếp theo. Tuy nhiên, trong thời điểm tạm thời ta sẽ áp dụng các tên gọi của ngôn ngữ thường ngày như ‘người nói’, ‘người nghe’, cũng như ‘phát ngôn’, ‘ngôn bản’ với ‘diễn ngôn’ theo mẫu nghĩa trung tính về phương tiện.

Nhưng ko được lẫn lộn ngôn ngữ với lời nói. Trái thật, trong số những đặc trưng trông rất nổi bật của ngôn ngữ thoải mái và tự nhiên là tính chủ quyền tương đối của chúng đối với cái phương tiện (medium) dùng để hiện thực hoá nó. Ngôn ngữ vẫn là ngôn ngữ, mặc dù nó được hiện tại hoá như là sản phẩm của khẩu ca hay của việc viết lách, với nếu nó là thành phầm viết lách thì bất chấp việc nó được viết bằng chữ ghi âm bình thường hay chữ bạn mù, biểu đạt điện tín v.v… bởi vì những nguyên nhân lịch sử dân tộc và văn hoá, nấc độ khớp ứng giữa ngôn ngữ viết và ngôn ngữ nói biến đổi đáng kể từ ngôn ngữ này sang ngữ điệu khác. Nhưng mà trong tiếng Anh và những ngôn ngữ không giống vốn gắn thêm bó với khối hệ thống chữ ghi âm, thì hầu hết, nếu không nói là tất cả, các câu được tâm sự đều rất có thể được đặt trong một quan lại hệ tương xứng với những câu được viết ra. Mẫu sự thể trên đây không phải là một quan hệ khớp ứng một-đối-một vẫn được bọn họ bàn sau.

Ở điểm này, không phải nói thêm gì nữa về ngôn bản, diễn ngôn và hội thoại. Thực tiễn là tôi không tồn tại gì để nói về chúng cho tới khi gửi sang chương 9. Trong những lúc này, ta hoàn toàn có thể nghĩ về phân phát ngôn như là những ngôn bản tối thiểu (được nói ra hoặc viết ra), suy nghĩ về diễn ngôn với hội thoại như là chuỗi phối hợp (một hoặt những hơn) của các phát ngôn.

Nhưng như ta đang thấy, những thuật ngữ ‘phát ngôn’, ‘diễn ngôn’ với ‘hội thoại’ (không như thuật ngữ ‘ngôn bản’) vừa gồm nghĩa quá trình, vừa có nghĩa thành phẩm: theo nghĩa thừa trình, chúng biểu thị một các loại hành vi hay hoạt động đặc biệt; theo nghĩa thành phẩm, chúng bộc lộ không phải phiên bản thân cái vận động ấy cơ mà là sản phẩm vật hóa học của cái hoạt động ấy (1.4). Hai dòng nghĩa này minh bạch có tương quan với nhau; nhưng thực chất của côn trùng quan hệ này lại không đề nghị là rõ ràng, với nó đã được bàn thảo trong Phần 4.

Còn bây chừ thì ta vẫn xác lập quy mong trình bày, rằng phần nhiều khi thuật ngữ ‘phát ngôn’ được áp dụng trong sách này mà lại không dĩ nhiên chú dẫn định tính và trong những ngữ cảnh mà mẫu nghĩa thừa trình bị loại bỏ bỏ bởi những nguyên nhân cú pháp thì nó (tức ‘phát ngôn’-chú ưa thích của bạn dịch) khi nào cũng được hiểu như là để biểu hiện cái thành phầm hay các sản phẩm của ngữ thi, điện thoại tư vấn theo hệ thuật ngữ của Chomsky. Phân phát ngôn, trong loại nghĩa thuật ngữ như vậy, là mẫu mà một số trong những nhà triết học ngôn từ gọi là thành phẩm (inscriptions), tức là chuỗi những kí hiệu được khắc ghi trong một loại phương tiện vật chất nào đó. Ví dụ, một phân phát ngôn nói thường được khắc ghi (trong cái nghĩa trình độ chuyên môn của ‘được ghi lại’) bằng phương tiện âm thanh; một phân phát ngôn viết thì được đánh dấu bởi một phương tiện phù hợp nào này mà thị giác rất có thể xác định được. Vào chừng mực mà ngôn ngữ được áp dụng điển hình, nếu như không nói là vớ yếu, cho mục đích tiếp xúc thì phân phát ngôn rất có thể được coi như là tín hiệu (signals) được truyền từ người nói sang bạn nghe-hay khái quát hơn, là từ tín đồ phát sang tín đồ nhận (theo một kênh phù hợp nào đó). Về phương thức trình bày, phân phát ngôn (tức những phát-ngôn-thành-phẩm tuyệt phát ngôn-tín hiệu) sẽ tiến hành phân biệt cùng với câu (cũng y hệt như các dạng thức của một từ bỏ được rõ ràng với chính bản thân tự đó) nhờ cần sử dụng lối in nghiêng (cho vạc ngôn) cùng dấu trích đối kháng (cho câu). Điều này cũng ngụ ý rằng vạc ngôn cũng chính là dạng thức; với đây đó là quan điểm về phát ngôn (theo cái nghĩa là phát-ngôn-thành-phẩm) được diễn đạt trong suốt cuốn sách này. Như ta sẽ thấy ở trong phần 4, trong không ít trường hợp, cũng rất có thể biện hộ mẫu quan điểm nhận định rằng phát ngôn là dạng thức phụ-thuộc-văn-cảnh của câu ráng thể. Cơ mà ở thời gian này, so với vấn đề gây tranh cãi về mối quan hệ giữa vạc ngôn và câu, ta không cần phải nghiêng về quan đặc điểm đó hơn là quan điểm khác.

Xem thêm: Using Php Self:: Vs $This :: Exchangecore, Php Self Vs This

Cần phải nhấn mạnh rằng phân phát ngôn trong ngôn từ tự nhiên không chỉ có là kết hợp, giỏi chuỗi (strings) dạng thức của từ. Như ta vẫn thấy, ông xã lên trên dòng thành tố ngôn từ (verbal component) của bất kể phát ngôn nói nào (chuỗi những từ tạo cho nó), khi nào và vớ yếu cũng có thành tố phi ngôn từ (non-verbal component), mà các nhà ngôn ngữ học chia thành tiểu thành tố ngôn điệu (prosodic) với tiểu thành tố kèm lời (paralinguistic) (1.3). Ở phía trên ta không cần để ý đến việc vạch đúng chuẩn ranh giới giữa hai tiểu thành tố này. Ta chỉ lưu ý rằng đường viền ngôn điệu của phạt ngôn bao hàm ngữ điệu và tất cả thể, cả mô hình trọng âm của nó; còn các đặc trưng kèm lời thì bao hàm những sản phẩm như bí quyết nói, âm lượng, tiết tấu, tiết điệu v.v… trong việc xác minh nghĩa của phát ngôn, những đặc trưng phi ngữ điệu này cũng cần thiết như nghĩa của những từ được dùng trong phát ngôn và nghĩa ngữ pháp của nó, cả hai phần lớn được mã hoá (encode) trong thành tố ngôn từ của vạc ngôn.

Chỉ tất cả thành tố ngữ điệu của phạt ngôn nói thì mới có thể không phụ thuộc vào cái phương tiện đi lại thể hiện tại nó và mang tính có thể sao chuyển (medium-transferable), theo đó về qui định nó rất có thể được không thay đổi khi chuyển từ nói thanh lịch viết. Như ta sẽ thấy, một số hệ thống chữ viết chứa rất nhiều nguyên tắc rất nhiều mang tính quy ước về phong thái chấm câu. Nhưng bọn chúng không khi nào ứng khớp với những biệt lập quan trọng về ngữ điệu trong ngôn từ nói. Ngay cả khi những quy mong chấm câu thường thì được hỗ trợ bởi các phương nhân thể đồ hình như viết hoa, in nghiêng, in đậm, dấu dìm v.v… thì hoàn toàn có thể vẫn còn một phần tử nào đó thuộc con đường viền ngôn điệu của phạt ngôn bị vứt sót, ko được thể hiện.

Đây là 1 điểm quan liêu trọng. Phần đông mỗi phạt ngôn viết được dẫn trong sách này và những sách ngữ học khác đều hoàn toàn có thể đặt trong quan lại hệ khớp ứng với đông đảo phát ngôn nói khác hoàn toàn đáng nói nghĩa. Chẳng hạn, phân phát ngôn viết Mary won’t come (Mary sẽ không đến) hoàn toàn có thể được vạc âm, hay đọc thành tiếng, theo vài giải pháp khác nhau, để chỉ sự ngán nản, sự ngạc nhiên, sự đoán vững chắc v.v… Đối với chiếc vấn đề cụ thể được lấy ra thảo luận, tôi sẽ cố gắng chọn các ví dụ của mình sao cho, với 1 sự lý giải thoả đáng đúng lúc, việc độc giả chọn lựa cách hiểu nào trong những vài phạt ngôn nói biệt lập nhau về nghĩa cũng trở nên không tạo ra vấn đề.

Trong cơ hội này, tôi mang định thản nhiên về cái năng lượng của độc giả rất có thể xác định các câu vào bất kì ngôn từ nào nhưng mà anh ta tốt chị ta thông thạo, có nghĩa là phân biệt được câu cùng với những phối kết hợp từ bất thành câu. Tôi cũng giả định liên tục rằng, một số phối kết hợp bất thành câu bởi vì chúng sai về ngữ pháp với số không giống thì bất thành câu vày chúng không toàn diện về ngữ pháp, hoặc bị thức giấc lược; với rằng, một đợt nữa, rất nhiều ai có thẩm năng về ngôn ngữ, bất luận họ có phải là người bản ngữ hay không, đều hoàn toàn có thể xác định được nhì tiểu loại phối hợp bất thành câu này. Như ta đã thấy sau đây, các phát ngôn thường ngày là không trọn vẹn về ngữ pháp mà lại trong văn cảnh lại được gật đầu và phát âm được. Trong những lúc đó, có những câu tuy nhiên trọn vẹn về ngữ pháp, do một lí bởi vì nào đó, lại cấp thiết được nói ra một biện pháp bình thường; sự khác hoàn toàn giữa tính đúng ngữ pháp với tính khả chấp (bao có tính khả chấp về ngữ nghĩa) là rất là quan trọng vào ngữ nghĩa học cùng sẽ được bàn thảo trong Phần 2 (5.2).

Trong trong cả Phần 2 và Phần 3 của sách này, ta sẽ giới hạn sự quan tâm của ta vào phần lớn phát ngôn mà lại mối liên hệ của bọn chúng với câu là kha khá hiển nhiên. Chúng ta sẽ dành riêng Phần 4 để xác định biểu thức ‘phát ngôn ra một câu’ tất cả nghĩa đúng là gì và phân tích và lý giải làm cố kỉnh nào nhưng mà nó hoàn toàn có thể mở rộng để bao hàm cả số đông phát ngôn đúng về mặt ngữ pháp mà lại lại ko trọn vẹn, vốn làm thành một tiểu lớp riêng biệt của những phối kết hợp không bắt buộc là câu. Như tôi vẫn nói, nhiều phần phát ngôn sản phẩm thường ngày rất có thể rơi vào cái tiểu lớp của các phối hợp bất thành câu này.

Sự khác hoàn toàn giữa nghĩa của câu với nghĩa của phạt ngôn sẽ được bàn trong Phần 4. Hôm nay đây, chỉ việc nêu nhì ý khái quát. Vật dụng nhất, nghĩa của câu (ở một mức độ cao) là độc lập cùng với văn cảnh (context-independent), trong những khi nghĩa của phát ngôn thì không giống như vậy, tức là nghĩa của vạc ngôn (ở một mức độ dài hay thấp như thế nào đó) được khẳng định bởi chính cái ngữ cảnh mà lại phát ngôn đó được nói ra. Máy hai, trường tồn một mối tương tác mang tính thực chất giữa nghĩa của câu với cách dùng đặc trưng (characteristic use), không hẳn của một câu cụ thể nào này mà là của cả cái kiểu câu mà cái câu rõ ràng đó là thành viên, dựa trên tiêu chuẩn về cấu trúc ngữ pháp của nó. Đối với kiểu câu, rất có thể công thức hoá mối liên hệ này theo phong cách như sau: câu trần thuật (declarative) là câu mà căn cứ vào kết cấu ngữ pháp của nó, trực thuộc vào hình trạng câu mà các thành viên được sử dụng một cách đặc trưng để nêu nhận định (statement) , như trong:

(26) ‘Exercise is good for you’(Rèn luyện thì giỏi cho bạn)

(27) ‘I prefer mine with ice’(Tôi thích gồm đá)

Tương tự so với kiểu câu khác, vốn rõ ràng với câu è thuật trong giờ đồng hồ Anh và trong vô số ngôn ngữ: câu nghi vấn (interrogative) là câu mà, căn cứ vào kết cấu ngữ pháp của nó, trực thuộc vào kiểu dáng câu mà những thành viên được dùng theo lối đặc trưng để hỏi (question), như trong:

(28) ‘What time is lunch?’(Ăn trưa thời điểm mấy giờ?)

và phần lớn câu tương tự. Trước đây, khi tôi nói tới các câu (22) ‘It was raining yesterday’ (Hôm qua mưa) và (23) ‘Was it raining yesterday?’ (Hôm qua mưa à?) rằng nghĩa của bọn chúng được xác định 1 phần bởi kết cấu ngữ pháp của chúng, tôi vẫn ngầm gợi đến hiểu biết của độc giả về giải pháp dùng đặc thù của câu nai lưng thuật với câu nghi vấn. đa phần hệ thuật ngữ của ngữ pháp truyền thống cũng hé lộ giống như những mang định, bất luận là đúng hay là không đúng, về kiểu cách dùng đặc trưng của các phạm trù và cấu tạo ngữ pháp thay thể.

Cần chú ý rằng khái niệm về cách dùng đặc thù (vốn về bản chất cũng bao gồm quan hệ với khái niệm nghĩa đen) tại chỗ này gắn với giao diện câu hơn là với từng thành viên của một phong cách câu chũm thể. Đây là điều quan trọng, mặc dầu có một vài câu không bao giờ, hoặc rất ít khi, một trong những hoàn cảnh bình thường, được dùng với thiết yếu cái công dụng đặc trưng mang lại kiểu câu của chúng; cùng như chúng ta sẽ thấy sau này, tuỳ theo trường hợp mà tất cả các câu đều hoàn toàn có thể được dùng để thực hiện cái gọi là hành động ngôn từ loại gián tiếp (indirect speech acts) (câu è cổ thuật được dùng để hỏi, câu nghi ngại được dùng để yêu ước v.v…). Mặc dù nhiên, cụ thể không thể đến rằng đa số câu trằn thuật nên được sử dụng theo lối thông thường để hỏi, còn đa phần câu ngờ vực thì nhằm nêu nhận định, với đại các loại như thế. Vị vì, theo định nghĩa, câu trần thuật và câu nghi hoặc là gần như câu với biện pháp dùng đặc trưng được đính thêm với chúng. Giả dụ một ngôn ngữ không có một lớp câu rành mạch về mặt ngữ pháp đính thêm với một phương pháp dùng đặc trưng nào đó trong những các cách dùng đặc thù này thì nó vẫn tuỳ theo tình trạng mà hoặc không tồn tại câu è thuật hoặc không có câu nghi vấn.

Không cần nghĩ rằng toàn bộ các ngôn ngữ đều phải sở hữu cùng một cấu tạo ngữ pháp. Như ta vẫn thấy sau này, có tương đối nhiều ngôn ngữ từ nhiên không có câu nghi vấn hoặc trằn thuật. Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa là trong những ngôn ngữ đó, quan yếu hỏi hoặc nêu dìm định. Cùng với tư biện pháp là phát ngôn, hỏi có thể được phân minh với nêu dấn định bằng phương pháp gán một mặt đường viền ngôn điệu hoặc dấu hiệu kèm lời mang tính khu biệt lên cùng một chuỗi từ lúc nói và các dấu chấm câu hoặc các kí hiệu khu vực biệt khi viết. Ví dụ, phát ngôn (29) – thành phầm của việc phát ngôn ra câu (26) – có thể được thổ lộ với một quy mô ngữ điệu riêng, lưu lại nó với bốn cách là 1 trong những phát ngôn hỏi (có thể cũng biểu hiện cả sự quá bất ngờ hoặc cuồng nộ v.v…) và được viết ra với lốt hỏi:

(29) Exercise is good for you?(Rèn luyện thì xuất sắc cho mi à?)

Nhưng cũng bao gồm cái câu đó hoàn toàn có thể được nói ra với một quy mô ngữ điệu khác trong ngữ điệu nói, hoặc được viết ra với cách chấm câu không giống (tức là với dấu chấm chứ không phải là lốt hỏi) trong ngôn từ viết, để nêu nhấn định.

Như vậy, nghĩa của câu bao gồm quan hệ cùng với nghĩa của phạt ngôn thông qua khái niệm về kiểu cách dùng đặc trưng, tuy vậy lại phân minh với nó sống chỗ: nghĩa của câu thì chủ quyền với chiếc ngữ cảnh ví dụ mà câu đó được sử dụng. Trong khi đó, để khẳng định nghĩa của phạt ngôn, ta phải tính đếncác nhân tố tình huống. Điểm này sẽ tiến hành nói rõ hơn trong các phần sau. Nhưng hồ hết gì vừa mới được nêu ra ở đây sẽ giúp đỡ cho việc tổ chức nội dung Phần 3 với Phần 4 của cuốn sách này. Trước mắt, sự phân biệt về cách trình diễn mà ta đã gật đầu sẽ góp ta gia hạn được sự khác nhau giữa câu với phát ngôn, riêng biệt được nghĩa từ bỏ thân của câu với nghĩa của vạc ngôn vốn là kết quả của câu hỏi dùng câu đó trong một ngữ cảnh cầm thể.